|
يزد را از آن جهت امن ترين شهر مي دانند که جنگ و بلاياي طبيعي تاکنون نتوانسته به آن صدمه اي وارد کند. به همين دليل است که تاريخ نويسان از آن به عنوان امن ترين شهر ايران ياد کرده اند. مارکوپولو جهانگرد ايتاليايي نيز درباره يزد مي گويد که تجار جاده ابريشم اين شهر را به لحاظ امنيت مالي و جاني آن دوست دارند.
گسترده ترين بافت تاريخي ايران
بافت تاريخي شهر يزد با مساحتي در حدود 800 هکتار را مي توان گسترده ترين و اصولي ترين بافت تاريخ ايران دانست که تجربه هاي متفاوتي در زمينه مداخله متوليان امر در شبکه معابر را در خود جاي داده است. بافت تاريخي يزد به عنوان دومين بافت خشتي دنيا و دست نخورده ترين بافت تاريخي کشور به شماره 15000 در فهرست ملي ثبت شده است. نارين قلعه، قديميترين بناي خشتي جهان قديمي ترين بناي ساخته شده از خشت در دنيا نارين قلعه يا کهندژ نام دارد که در شهر باستاني ميبد بر فراز تپه اي بلند بنا شده و بر تمامي شهر ميبد و پيرامون آن ديد دارد. تاکنون کشوري ادعا نکرده است که بنايي قديمي تر از کهندژ دارد. کهندژ نام دژهاي کهني است که در آغاز پيدايش شهرها بنا شده اند. اين دژها در دوره پيش از اسلام و بيشتر در دوران ماد، هخامنشي و اشکاني ساخته شده و بناهايي تک و پر تراکم بودند که بر فراز تپههاي طبيعي يا مصنوعي ميساختند.
سرو چهار هزار ساله ابرکوه را مي توان مسن ترين موجود زنده جهان ناميد. هر چند که گفته مي شود در کشور سوئد نيز درحتي وجود دارد که از سرو ابرکوه قديمي تر است اما اکنون از درخت پير سوئد تنها ريشه هاي آن باقي مانده در حالي که سرو کهنسال شهرستان ابرکوه با 25 متر ارتفاع 18 متر محيط و 5.11 متر اندازه دور تنه در قلب ايران زنده و سبز است و آرام آرام زندگي مي کند. بلندترين بادگير جهان بلندترين و منحصر بفرد ترين بادگيرهاي جهان را تنها مي توان در استان يزد پيدا کرد. بادگير باغ دولت آباد يزد در شمار زيباترين بادگيرهاي دوره زنديه و قاجاريه با قدمتي 270 ساله به عنوان بلندترين بادگير جهان به حساب مي آيد. اين بادگير که نمونه اي از معماري دوره زنديه را داراست در سال 1160 هـ.ق توسط محمدتقي خان يزدي مشهور به خان بزرگ سرسلسله خوانين يزد ساخته شد.اين بادگير ارتفاعي به طول 33 متر و 80 سانتي متر دارد و از خصوصيات بارزش هشت ضلعي بودن آن است که باعث مي شود باد در هر جهت به راحتي و به سرعت به قسمت زيرين آن هدايت شود و پس از برخورد به سطح آب حوضچه زير بادگير، هواي خنکي در داخل آن ايجاد کند.در کنار اين بادگير باغي شامل سه عمارت هشتي و سردر و تالار آينه نيز موجود است که بهشت آيين خوانده مي شود و داراي نقوش اسليمي است. اين باغ مدتها محل اقامت کريم خان زند در يزد بود و از نظر طراحي در شمار زيباترين باغ هاي دوره زنديه و قاجاريه محسوب مي شود.
قديمي ترين ساعت شهري ايران در ميدان وقت الساعت يزد نصب شده است. اين ساعت آفتابي به استناد کتاب جامع مفيدي نخستين ساعت شهري است که فردي به نام ابوبکر ساعت ساز يزدي آن را در سال 725 هجري قمري در مدرسه رکنيه در جوار مسجد جامع يزد نصب کرد. اين مکان بعدها به نام ميدان وقت الساعت شهرت يافت.
ساخت مسجد جامع فهرج واقع در 30 کيلومتري شهر يزد، به نيمه اول قرن اول هجري برمي گردد. اين مسجد، تنها مسجد جهان اسلام است که ساختمان آن از ابتدا تاکنون هيچ تغييري نکرده است. اگرچه در ميان باستان شناسان اختلاف نظر وجود دارد اما ظاهرا مسجد جامع فهرج قديمي ترين مسجد ايران است. مسجد جامع فهرج کماکان زنده و پويا بوده و در آن نماز جماعت برپا مي کنند.
مسجد جامع کبير يزد يکي از شاهکارهاي معماري و تاريخي جهان به شمار مي رود و به جرات مي توان گفت داراي بلندترين مناره هاي جهان است. بناي اين مسجد با عظمت قرنهاست که از فراسوي تاريخ تمدن اين سرزمين مي درخشد به نحوي که در کتب تاريخي يزد آمده است:"مسجد را بر جاي آتشگاه ساساني ساخته اند و سنگ بناي آن توسط علاء الدوله گرشاسب نهاده شده است". مسجد جامع قديم در قرن ششم هجري قمري و به دستور گرشاسب از نوادگان "علاء الدوله کالنجار" ساخته شد و بناي اصلي مسجد کنوني از آثار "سيد رکن الدين محمد قاضي" است.دو مناره مسجد که ارتفاع تقريبي آن از کف تا نوک به بيش از 52 متر مي رسد، داراي قطري در حدود هشت متر است که در دوره صفوي به بنا افزوده شده اما در سال 1313 هجري شمسي فرو ريخت و دوباره تجديد بنا شد. بلنداي اين مناره ها و اينکه کاشي کاري منحصر به فردي حتي در اوج مناره ها انجام شده، تعجب همگان را بر مي انگيزد زيرا اين مناره ها هرچه به سمت بالا رفته باريکتر شده و تنها يکي از آنها داراي پلکان است از اينرو ظرافت کاشي کاري در اين ارتفاع به واقع قابل تحسين است.
آب انبار شش بادگير يزد به دليل دارا بودن شش بادگير به اين نام معروف شده و تنها آب انبار شش بادگير جهان است. سه بادگير آن از ابتدا ساخته شده بود و سه بادگير ديگر بعدها به آن اضافه شده است، با کمي دقت در شکل بادگيرها تفاوت سه بادگير قديمي با ديگر بادگيرهاي آن را مي توان مشاهده کرد. شش بادگير آب انبار با توجه به شرايط اقليمي و جهت باد در اين منطقه به شکل هشت وجهي هستند. شهر يزد همچنين داراي تنها آب انبار هفت بادگيري جهان با دو مخزن است که در روستاي عصر آباد قرار دارد.
غير از همه جاذبه هاي منحصر به فردي که در شهر يزد وجود دارد، مي توان تنهاترين کاروانسراي دايره شکل ايران را هم در شهرستان مهريز در مسير يزد به کرمان مشاهده کرد. کاروانسراي زين الدين يکي از 99 کاروانسرايي است که شاه عباس در ايران ساخته با اين تفاوت که معماري آن دايره اي است. اکنون از اين کاروانسرا به عنوان يک اقامتگاه سنتي و جاذبه گردشگري ياد مي شود. مي گويند که اقامت در اين کاروانسراي 400 ساله و ديدن آسمان پر ستاره اش امري است که با آن تجربه سفر به يزد، تاريخي ترين شهر جهان کامل مي شود!
+ نوشته شده در پنجشنبه ۱۳۹۱/۰۵/۲۶ساعت 4:20 توسط ابوذر اسدی
|
|
درباره وبلاگ 
|
